GENSED Yönetim Kurulu Başkanı Tolga Murat Özdemir: ““Enerji Sektörüne Pozitif Ayrımcılık İstiyoruz”

GENSED Yönetim Kurulu Başkanımız Sayın Tolga Murat Özdemir, Dünya Gazetesi’nden Başak Nur Gökçam’ın sorularını yanıtladı. Özdemir güneş enerjisi sektöründe yaşanan son gelişmeleri değerlendirdi.

Özdemir kapasite tahsisleriyle ilgili, “Kâğıt üstündeki yatırımcıya, yatırımı gerçekleştirip gerçekleştirmeyeceği bilinmeden kapasite hakkı tanındı” diyerek, şunları söyledi:

“Sanayicilerimiz Sınırda Karbon Vergisi’ne takılmamak amacıyla tükettikleri enerjiyi yeşil enerjiden üretme çabası içine girdiler. Buna yönelik mevzuatımız yeterli fakat enerji santrali yatırımı sürecinde üç farklı sıkıntı meydana geldi. Bunun ilki depolamalı GES veya RES yatırımlarının lisans dağıtımının yarışmasız bir şekilde yapılması idi. 250 gigavatlık başvurunun sadece 25 gigavatına ön lisans verildi. Yatırımcının, depolamalı yatırımları gerçekleştirip gerçekleştirmeyeceği bilinmeden ön lisans verilmesi diğer tarafta öz tüketim amaçlı yapılacak yatırımların kapasiteye takılmalarına sebep oldu.”

“EPDK Önceliğini İyi Belirleyemedi”

Başkan Özdemir yatırımcıya kapasite verilmiş olsa da depolamalı santrallerin yapımının izin süreçleri ve düzenlemeler sebebiyle uzun zaman alacağını ve geriye dağıtılacak yeterli kapasite kalmadığının altını çizerek, “Burada EPDK’nın (Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu) öncelik belirken, öz tüketim amaçlı santrallere yatırım için kapasite dağıtımı yapması gerekiyordu fakat EPDK önceliğini iyi belirleyemeyip depolamalı GES ve RES’lere verdi. Bunların tamamlanması zaten 3-4 yılı alacak.

Bu arada sanayiciye de öz tüketim amaçlı yatırım için dağıtılacak yeterli kapasite kalmadı. TEİAŞ’a (Türkiye Elektrik İletim A.Ş.) gidip sorulduğunda da ‘Ben zaten gerekli kapasiteyi verdim’ diyerek, planlamayı yapana yönlendiriyor” diye konuştu.

‘’Başvurularının Durdurulması’’

GES yatırımında yaşanan diğer bir sorunun temmuz ayının ortasından eylül ayının sonuna kadar bütün lisanssız yatırımcı başvurularının durdurulmasından kaynaklandığını belirten Başkan Tolga Murat Özdemir, “Bunun nedeni de elektronik ortama geçiş ve şeffaflık olarak ifade ediliyor. Çünkü kapasite sorunu içerde sıkıntıya neden oluyor ve kapasitelerin online olarak elektronik ortamda görüntülenerek, anons edilmesi kararlaştırılıyor. Bu sürece geçiş için de 2 aylık bir hazırlık dönemi talep edildi ve başvurular eylül ayının sonuna kadar kapatıldı.” ifadelerini kullandı.

“İmar ve Ruhsat İşleri Tek Elden Yürütülmeli”

Üçüncü sorunun ise proje gelişim aşamasında yaşandığına vurgu yapan Özdemir şöyle devam etti: “Eskiden çağrı mektubu alındıktan sonra, proje çizilirdi. İmar düzenlemesi bir yerden yapılır, diğer taraftan da hızlıca onay alırdı. Böylece biz projeyi ortalama 5-6 ay içinde tamamlardık fakat şimdi Çevre, Şehircilik ve İklimlendirme Bakanlığı, imar düzenlemesi olmadan projenin onayına izin verilmemesini sağlayacak bir önlem aldı.

Teknik olarak doğru olan bir karar olsa da Sınırda Karbon Vergisi süreci öncesinde hızımızı kesti. Biz de diyoruz ki imar ve ruhsat işleri tek elden yürütülmeli. Sanayicimizde para olmasa da iştah var, farklı kredi imkanları ile yatırımı başlatma gayreti içinde. Bunda hem enerji fiyatlarında yeni zam beklentisi hem de 2025’te başlaması planlanan Sınırda Karbon Vergisi yatıyor.”

Başkan Özdemir sanayi sektörünün Sınırda Karbon Vergisi düzenlemesine hazır olmadığının vurgulayarak, “Çok endişe var. Öncelik biliyorsunuz demir-çelik, çimento, alüminyum ve elektrik. Elektrik biraz dışarda tutulabilir çünkü bizim AB’den elektrik ihracatımız yok denecek kadar az. Diğer sektörler ise geliştirme sürecinde kapasite almaya çalıştı.

Bazıları aldı ama yeterli değil. Ben, emisyonların Avrupa Birliği’nin istediği yerlere çekecek kadar yatırım yapma planı olduğunu düşünmüyorum. Çünkü çok açıkları var. Bu sektörlerin hepsi çok fazla elektrik tüketiyor ama yaptıkları yatırımlar yeterli değil. Daha çok yatırım yapmaları gerekirdi. Sadece güneş de değil, rüzgârla beraber. Artık zaman da kalmadı.

Zaten bir projenin gerçekleşmesi için 1 yılı aşkın bir süreye ihtiyaç var. Elde kalan süre toplamda 1.5 yıl. Bu nedenle sürelerin kısaltılması ve sürecin hızlandırılması şart oldu. 11 milyar dolarlık fatura var önümüzde. Bu miktar, gerekli hamleleri yapamazsak Sınırda Karbon Vergisi’nin Avrupa’daki ithalatçının bizim adımıza ödeyeceği tutar.” dedi.

“Enerji Sektörüne Pozitif Ayrımcılık İstiyoruz”

“Kapasite öne geçenin elinde kalıyor” diyen Başkan Tolga Murat Özdemir, “40 tane panel fabrikası kurulsa da firmalar kapasite, finansman ve geliştirme süreçlerindeki zorluklar nedeniyle santral yapamıyor, panel üretip satamıyor. Yani tüm bu sıkıntılar solar endüstrisinin durmasına sebep oldu. Türkiye ekonomisinin düzelmesi için yapılan yavaşlatmalar ve sıkılaştırma politikasında, eğer enflasyonun düşürülmesi, sanayinin önünün açılması, ihracatın düşmemesi isteniyorsa yenilenebilir enerji sektörüne pozitif ayrımcılık görülmesi yapılması gerekiyor” ifadelerini kullandı.