Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Teklifi: Genel Aydınlatma Payları Artıyor
-
Yayınlayan:
GENSED
GENSEDTBMM’ye sunulan yeni torba yasa teklifi, Elektrik Piyasası Kanunu’nun genel aydınlatmaya ilişkin hükümlerinde önemli değişiklikler öngörüyor. Teklif, genel aydınlatma giderlerinin merkezi bütçeden karşılanma süresini uzatırken, belediyeler ve il özel idarelerinden yapılacak kesinti oranlarını da artırmayı amaçlıyor.
🔑 Ana Noktalar
- Genel aydınlatma giderlerinin bütçeden karşılanma süresi 2030’a uzatılacak.
- Belediyeler ve il özel idarelerinden alınan pay oranları yükseltiliyor.
- Amaç, merkezi ve yerel yönetimler arasındaki mali yük paylaşımını daha dengeli hale getirmek.
- Cumhurbaşkanı, yeni oranları iki katına kadar artırma yetkisine sahip olacak.
Değişikliğin Detayları
🏛️ Genel Aydınlatma Giderlerinde Yeni Düzenleme
TBMM’ye sunulan teklifin 32. maddesine göre, Elektrik Piyasası Kanunu’nun Geçici 6. maddesinde yer alan “31/12/2025” ibaresi “31/12/2030” olarak değiştirilecek.
Bu değişiklikle, genel aydınlatma giderlerinin merkezi bütçeden karşılanma süresi 5 yıl daha uzatılmış olacak.
💰 Artan Katkı Payları
Yeni teklifle birlikte belediyeler ve il özel idarelerinin genel bütçe vergi gelirlerinden yapılacak kesinti oranları da artıyor:
- Büyükşehir belediyeleri için: %20 → %30
- Diğer belediyeler ve mücavir alanlar için: %10 → %15
- İl özel idareleri için: %20 → %30
2014 yılında yürürlüğe giren düzenlemede bu oranlar sırasıyla %10, %5 ve %10 olarak belirlenmişti.
⚖️ Gerekçe: Denge ve Kontrol
Kanun teklifinde, düzenlemenin gerekçesi olarak merkezi ve yerel idareler arasındaki mali paylaşımın dengelenmesi ve uygulamada otokontrolün artırılması gösteriliyor. Böylece, genel aydınlatmanın kamuya olan toplam maliyetinin daha kontrol edilebilir düzeylerde tutulması hedefleniyor.
Torba kanun teklifinde yer alan madde şu şekilde oldu;
MADDE 32- 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun Geçici 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan “31/12/2025” ibaresi “31/12/2030” şeklinde, fıkranın üçüncü cümlesinde yer alan “yüzde onu” ibaresi “yüzde otuzu” şeklinde ve “yüzde beşi” ibaresi “yüzde onbeşi” şeklinde ve dördüncü cümlesinde yer alan “yüzde onu” ibaresi “yüzde otuzu” şeklinde değiştirilmiştir.
Bu maddenin TBMM’de olduğu gibi kabul edilmesi halinde Elektrik Piyasası Kanununuda gerçekleşecek değişiklik şu şekilde olacak;
Genel aydınlatma
GEÇİCİ MADDE 6 – (1) 31/12/2025 31/12/2030 tarihine kadar, genel aydınlatma kapsamında aydınlatılan yerlerde gerçekleşen aydınlatma giderleri Bakanlık bütçesine konulacak ödenekten ve ilgili belediyeler ile il özel idarelerinin genel bütçe vergi gelirleri payından karşılanır. Cumhurbaşkanı bu süreyi beş yıla kadar uzatmaya yetkilidir. Belediyelerin genel bütçe vergi gelirleri payından yapılacak kesinti, büyükşehir belediyeleri ve mücavir alanlarındaki belediyelerde aydınlatma giderlerinin yüzde onu yüzde otuzu, diğer belediyelerde yüzde beşi yüzde onbeşi olarak uygulanır. Bu sınırlar dışında ise aydınlatma giderlerinin yüzde onu yüzde otuzu ilgili il özel idaresi payından kesinti yapılmak suretiyle karşılanır. Cumhurbaşkanı bu fıkra kapsamındaki oranları iki katına kadar artırmaya yetkilidir.
Sonuç
Teklifin yasalaşması halinde, genel aydınlatma maliyetlerinin finansmanı 2030’a kadar Bakanlık bütçesinden karşılanmaya devam edecek, ancak belediye ve il özel idarelerinin katkı payları artacak. Bu adım, enerji maliyetlerinin kamu bütçesi üzerindeki yükünü azaltmayı ve yerel yönetimlerin enerji giderlerindeki sorumluluğunu artırmayı amaçlıyor.
